Tag Archive for 'ħut'

IT-TORRI TA’ SAN LUĊJAN

Published
by
Marsaxlokk Primary
on April 6, 2009
in Uncategorized and Year 5
. 2 Comments

It-torri ta’ San Luċjan inbena fis-sena 1610 mill- granmastru Wignacourt.  Hu semmieh San Luċjan bħala unur għal  qaddis patrun tal- knisja ,fi Franża fejn hu kien ġie mgħammed .  Saret iċ-ċerimonja u t-torri san Luċjan fil-11 ta’ Lulju 1611 ġie msaħħaħ bil-armi.  Il- bini tat- Torri sar mill- perit Vitor Cassar tlessta fis- sena1666. Issa l-port ta’ Marsaxlokk keha fortiżża lesta biex tilqa kull sfida.  Daqs nofs mil’bogħod minnu l-granmastru bena wkoll dar fejn fiha kienu jżommu ż-żwiemel.   Din ġiet msejħa Torri kavalerizza u għadha hemm sal-lum.  It-torri San Luċjan  inbena għax meta spiċċa l-Assedju tal-1565 il-kavallieri ta’ San Ġwann ħassew il- ħtieġa  kbira li l- port ta’ Marsaxlokk jiġi ffortifikat u mħares sew mill-attakki. Fis 6 ta’ Lulju 1614 it-torri Ta ‘San Luċjan  ġie sfidat mill-għedewwa.  It-Torok ippreparw jidħlu Marsaxlokk.  Ali Paxa kellu  l-ħsieb  jiżbarka Marsaxlokk u  minn hemm  jibqa’ sejjer iż-Żejtun, iżda  kif l-ewwel xini tiegħu  daħal Marsaxlokk.  It-torri San Luċjan fetħu n-nar. Il- kmand Tork induna b’dan u dawwar il-flott  torka għal – bajja ta’ San Tumas. Wara li spiċċat il- ġwerra it-torri  San Luċjan  ngħalaq u dam żmien twil.  Iżda  maż-żmien xi  ħadd gieħ  ħsieb li jagħmluh ċentru  fejn jkabbru l-ħut.  Anzi l-ħut jġibuħ bajd minn barra minn Malta u jfaqqsuh hemmhekk fil-laboratorju. Għandhom bosta speċi fosthom l-akbar imkabbra huma l-awrat,l-ispnott  u ċ-ċarvjola.  Il-ħut jinbiegħ kemm f’Malta u anke jesportawh speċjalment l-Italja.  It-torri ta’ San Luċjan sar ċentru ta’ l-akwakultura.

Josef Curmi

epsn0091

Ir-Riserva Naturali

Published
by
Paola Primary
on March 26, 2009
in Ms. Mizzi 5B and Year 5
. 1 Comment

L-Erbgħa 25 ta’  Marzu ħriġna ħarġa ma’ ta’ l-iskola. Morna naraw ir-riserva naturali fejn kien hemm ħafna annimali. L-ewwel post li morna kien ġo kamra fejn ħadna xi informazjoni fuq l-annimali.

Ġo din ir-riserva teżisti tip ta’ ħuta li jisimha il-Bużaqq. Din tkun żgħira daqs ċentimetru. Tiekol il-ħaxix ta’ taħt l-ilma u ġieli tiekol iż-żgħar  tagħha. L-iżjed tip ta’ papra li daħħkitna kienet it-tiġieġa tal-baħar. Din tkun sewda kollha, denbha għall-ponta u għandha linja ħamra.

Wara li lestejna u tkellimna fuq l-annimali morna nfittxuhom. L-ewwel insett li sibna kien il-kamalejonte  li kien qalb il- busbies. Meta komplejna mexjin il-gwida beda jgħidilna li l-ilma ma jinxifx. Wara morna f’post sabiħ fejn kien hemm għadira li ġo fiha kien hemm  gambli u dud . Meta konna mexjin harisna  lejn iz-zkuk u rajna ġurat. Rajna Flamingo. Il-gwida qalilna li l-Flamingo meta jdaħħal rasu fl-ilma jibda jiżfen. Meta erġajna lura l-iskola qgħadna npengu xi għasfur.

By Cheryl Scicluna.

Ħarġa sat-Torri ta’ San Luċjan

Published
by
Marsaxlokk Primary
on March 23, 2009
in Kulleġġ San Tumas More, Marsaxlokk, Year 5 and Year5.2 A
. 0 Comments 
It-Torri ta' San Luċjan
Aħna morna fit-Torri ta' San Luċjan, San Luċjan huwa torri li nbena
mill-Kavallieri imma llum il-ġurnata huwa ċentru tat-trobbija tal-ħut.
Fit-Torri ta' San Luċjan kien hemm fkieren, ħut, qarnit u ħafna oħrajn.
Jien l-iktar li laqtitni kienet il-fekruna għax kienet kbira u sabiħa.
Kien hemm ħuta li jisimha Merina. Kien hemm ħuta li tistaħba taħt ir-
ramel u tiġi qisha blata.  Kien hemm ukoll qarnita kbira u żiemel il-
baħar. Rajna ukoll granċ żgħir u tgħidx kemm kien ħelu.  Dawn kienu
kollha ġo akkwarji, iżda mbagħad meta ħriġna ġo parti oħra rajna
tankijiet kbar.  Il-gwida qalilna li ġo fihom irabbu l-awrat u meta
jikbru ftit ibbidlulhom it-tank ta' l-ilma.  F'parti oħra rajna fkieren
li kienu qed jiġu ikkurati għax kienu imweġġgħin.  Jien tgħidx kemm
tħassarthom.  Meta morna f'dan iċ-ċentru mhux biss ħadt pjaċir iżda
tgħallimt ħafna wkoll.
Miktub minn Sylvianne Cassar

Ħarġa sat-Torri ta’ San Luċjan

Published
by
Marsaxlokk Primary
on March 23, 2009
in Kulleġġ San Tumas More, Marsaxlokk, Year 5 and Year5.2 A
. 0 Comments

ħut

Din is-sena fil-year 5 morna ħarġa sat-Torri ta’ San Luċjan.  Dan huwa ċentru ta’ l-Akwakultura fejn issir it-trobbija tal-ħut.  Meta wasalna l-gwida ħadna f’ sala kbira fejn kien hemm bħal tankijiet kbar bl-awrat.  Imbagħad morna f’ parti oħra fejn rajna fekruna li kellha sieqha imweġġa’ għax kienet inqabdet ġo xibka.  Din ġiet salvat minn sajjied għaliex il-fkieren huma protetti mil-liġi.  F’ kamra oħra kien hemm diversi akkwarji mimlijin b’ ħut li jsiru kulur ta’ l-ambjent li jkunu fih u bilkemm tkun tista’  tarahom.  Jien tghidx kemm ħadt gost u tgħallimt f’ dan iċ-ċentru ta’ l- akwakultura.

miktuba minn Sheldon Camilleri.

Żjara sat-Torri ta’ San Luċjan:Ċentru ta’ l-Akwakultura

Published
by
Marsaxlokk Primary
on March 23, 2009
in Kulleġġ San Tumas More, Marsaxlokk, Year 5 and Year5.2 A
. 0 Comments

Peress li t-torri ta’ San Luċjan qiegħed fir-raħal fejn noqgħodu aħna morna hemm bil-mixi.  It-torri ta’ San Luċjan huwa ċentru ta’ l-Akwakultura.  Fit-torri ta’ San Luċjan rajna ħafna fkieren u l-gwida kien spjegalna u qalilna dwarhom.  Qalilna wkoll isem ta’ fekruna li kienet imwweġġa u kellha tiġi operata.  Dawn il-fkieren jiġu salvati minn sajjieda meta jsibuhom maqbudin fix-xbieki.  Rajna ħafna affarijiet oħra fosthom it-trobbija ta’ l-awrat.  Dawn il-ħut jitqiegħdu ġo tankijiet kbar u jitkabbru fihom.  Kien  hemm diversi tankijiet u l-ħut ġo fihom kienu ta’ daqsijiet differenti.  F’parti oħra ta’ San Luċjan kien hemm ħafna aquariums b’tipi differenti ta’ ħut u kreaturi tal-baħar.  Il-gwida, bil-paċenzja kollha beda jispjegalna t-tipi differenti ta’ ħut.  It-tfal kollha ħadu nteress.  Jien l-iktar li għoġbuni kienu l-ħut li jbiddlu l-kulur skond l-ambjent u trid tagħmel sforz kbir biex tarahom għax ikunu moħbijin. 
Jien tant ħadt gost f’dan iċ-ċentru li se nerġa’ mmur mal-ġenituri tiegħi!!  
Miktuba minn Nikki Mifsud.

 wieħed mit-tankijiet tal-ħut

Mid-djarju tal-Granmastru Wignacourt

Published
by
Marsaxlokk Primary
on March 23, 2009
in Marsaxlokk, Year 5 and Year 5.1 G
. 0 Comments
Illum ħa niddeskrivi wieħed mill-opri li ddecidejt li nsawwar ġo ġawra prezzjuża kien jisimha Malta.Dan huwa it-torri , hekk imsejjaħ it-torri ta’ San Lucjan li propjament jinsab fuq għolja l-fuq mix-xatt  bejn Marsaxlokk u Birżebbuga.L-annu ta’ meta nbena u ta’ meta tlesta kienu bejn l-elf sitt mija u għaxra l-elf  sitt mija u ħdax . f’dari dan il-post kien jisserva bħala diviża għat-Torok , mentri issa qiegħed jintuża bħala post biex jitkabbar ċertu ħut. L-iktar ħut popolaru li ssib huma l-Awrata u l-Ispnotta , li dawn jitkabbru għal qies ta’ porzzjon u b’hekk wara jkunu tajbin biex jinbiegħu fis-suq lokali kif ukoll  fis-suq Ewropew.Issa ħa jkolli inħallik djarju forsi nwettaq xi pjan iehor u jirnexxi bħal ma’ rnexxew is-seba’ torrijiet l-ohra !!!!!  

Waħda mill-varjeta tal-vaski

                                                                                         Dejjem Tiegħek ,
                                                                               il-Granmastru Wignacourt

It torri ta’ San Luċjan

Published
by
Marsaxlokk Primary
on March 23, 2009
in Uncategorized and Year 5
. 0 Comments

It-torri ta’ San Luċjan inbena fi żmien il-kavallieri biex jiddefendu l-port ta’ Marsaxlokk .Inbena bejn 1610 u 1611 mill-Gran Mastru Wignacourt.  Fis-sena 1964 it-torri ingħata lill-Gvern u beda jintuża’ mill-universita.  L-ewwel bħala tal-perit u mbagħad bħala stazjon tal-Marittima.  It-torri ta’ San Luċjan beda jkabbar u jfaqqas l-ħut fih fis-sena 1988.  Huma jkabbru l-aktar Awrat u Spnot.  Fih isiru xi riċerki u esperimenti fuq l-aħjar ikel għall- ħut .  Meta l-ħut ikun kiber jixħtuh fil-gaġeġ ġol-baħar sakemm jinbiegħ.

Christian Buġeja

L-Akwakultura

Published
by
Marsaxlokk Primary
on March 23, 2009
in Kulleġġ San Tumas More, Marsaxlokk, Year 5 and Year 5.1 G
. 0 Comments

tmbfishtank11

Il-ħut fil-baħar Mediterran qed jonqos bl-‘over fishing’ (sajd bla rażan) għalhekk waqqfu l-akwakultura nazzjonali. Fil-bidu ta’ l-1991 bdew jinġiebu ħut minn pajjiżi differenti fl-Ewropa fosthom Spanja, il-Greċja, l-Italja u Franza. Imma propjament ix-xoghol ta’ l-akwakultura hu li jipproduċi l-ħut żgħir. L-aktar ħut li jipproduċi huwa l-awrat u l-ispnott li jitkabbru b’mod superfiċċjali u tkun tista’ tinxtara mill-konsumatur imma fl-1992 iċ-Ċentru żviluppa l-mod tiegħu ta’ kif ifaqqas ħut żgħir li mbagħad jitkabbar f’tankijiet kbar tal-ilma. Meta l-ħut taċ-ċentru jkunu kibru għall-eta’ ta’ 120 ġurnata (ikunu jiżnu 2 grammi)
jinbiegħu lill-fishfarms. Fil-fishfarms hemm xjentisti li jfittxu l-ikel biex itejbu l-ħut aktar.  Kważi 95% tal-ħut lokali jiġu esportati lejn swieq Ewropej, l-iktar lejn l-Italja.

miktub minn Christian Vella

L-Akwakultura

Published
by
Marsaxlokk Primary
on March 23, 2009
in Marsaxlokk, Uncategorized, Year 5 and Year 5.1 G
. 2 Comments

Bħalma ħafna mit-tfal jafu Marsaxlokk jissejjaħ ir-raħal tas-sajjieda. It-torri ta’ San Luċjan jinsab bejn Marsaxlokk u Birżebbuġia. Dan qiegħed jintuża bħala akwakultura.Akwakultura hija trobbija tal- ħut. Qabel kienu jġibu ħut minn pajjiżi Ewropej imma issa jafu jfaqqsu l-ħut żgħir. Meta l-ħut jikber xi ftit jitfgħuh ġo “fish farms”. Il-“fish farms” ipoġġu l- ħut ġo gaġeġ kbar ġo l-ilma baħar,fejn isiru xi testijiet tal-ilma biex jaraw jekk l-ilma ma jkunx nadif biżżejjed għall-ħut. Meta l-ħut jikber bejn 350 jew 400 gramma jkunu tajbin biex jinbigħu fis-suq. Il-parti l-kbira tal-ħut jinbiegħ lejn swieq.

Matthew Bonanno